มีประโยคหนึ่งที่คอยเตือนใจผมอยู่ตลอดเวลา “ระวังติดกับดักความคิดของตัวเอง” เป็นคำพูดของพี่คนหนึ่งที่ทำงานด้วยกันเมื่อนานมาแล้ว พูดเตือนสติผมในวัยที่มั่นใจในตัวเองมาก เป็นช่วงเวลาทำงานที่ตัดสินใจได้อย่างเต็มที่ และกำลังมั่นใจสุด ๆ แล้วก็ได้ผลครับ กลับมาสู่โลกแห่งความจริงทันที
ผมยกประโยคนี้ขึ้นมา เพราะว่าผมกำลังจะทำตัวเป็นน้ำเต็มแก้ว ตาบอด หูดับ ความมั่นใจที่มีมันบดบังสิ่งรอบข้างให้ดูเล็กลงไปหมด จนมองข้ามสิ่งสำคัญและมีโอกาสทำผิดพลาดได้ง่ายมาก โดยที่ไม่รู้ตัว
โลกแห่งวิศวกรความปลอดภัยก็เช่นกัน เริ่มต้นจากความพยายามหาความรู้เพื่อออกสำรวจและประเมินความเสี่ยง โดยบทบาทสามารถให้คำแนะนำลูกค้าได้ว่าความเสี่ยงคืออะไรแล้วต้องแก้ยังไง อ้างอิงมาตรฐานหรือข้อกำหนดในเรื่องไหน ใครมีประสบการณ์มากขึ้นก็จะแนะนำได้คม ชัดเจน ตรงประเด็น ได้เป็นอย่างดี
ความมั่นใจในตัวเอง จะมากขึ้นตามความรู้และประสบการณ์ที่สะสม แต่หากมีมากไป พลังความมั่นใจก็อาจจะล้นจนมองภาพรอบตัวเป็นปัญหาที่ตัวเองต้องแนะนำปรับปรุงไปหมด ตาบอดมองไม่เห็นภาพรอบข้าง หูดับไม่ฟังเสียงรอบตัว ซึ่งทำให้ผลลัพธ์ตีกลับไปในทางตรงกันข้ามทันที แทนที่จะได้แนะนำสิ่งดี ๆ ให้กับลูกค้า กลับต้องมาโดนเอือมระอาและโดนถามกลับว่า “สรุปว่าโรงงานผมไม่มีอะไรดีเลยหรือ?”
จึงสำคัญมากที่ต้องวางตัวในยามออกสำรวจภัยให้เหมาะสม สิ่งไหนที่รู้ก็ต้องคอยพัฒนาตามโลกที่เปลี่ยนไป สิ่งไหนไม่รู้ก็คือไม่รู้ พร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ตลอดเวลา เปิดหู เปิดตา เปิดใจ แล้วมีสติเตือนตัวเองเสมอ ว่าเราไม่ใช่คนที่รู้ดีที่สุดในทุก ๆ เรื่อง และลูกค้าก็อยากฟังมุมดี ๆ บ้าง ไม่ใช่มีแต่เรื่องให้ปรับปรุงอย่างเดียว
โลกเปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลา เร็วขึ้นในอัตราเร่งที่คาดไม่ถึง ความเสี่ยงก็แปรเปลี่ยนตามไปด้วยและยังมีแนวโน้มทั้งรุนแรงมากขึ้นและเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว จนรับมือกันไม่ทุน ดูอย่างการระบาดของโรคโควิด-19 เป็นต้น
ลองย้อนอ่านดูอีกที ผมว่าคงไม่ใช่แค่งานวิศวกรรมความเสี่ยงภัยหรอกครับ มันคือพื้นฐานที่ปรับใช้ได้ทั้งชีวิตทำงานและชีวิตประจำวัน
การประมาณตนและเรียนรู้ตลอดเวลา จะช่วยให้เราสร้างสมดุลในการดำเนินชีวิต การทำงาน และพัฒนาสิ่งใหม่ ๆ ได้อย่างต่อเนื่องครับ
Risk Engineer The Series