เรื่องใหญ่ใจความหลักเลยคือ รู้ความเสี่ยงก่อน แก้ไขได้ก่อน ลดโอกาสที่จะเกิด ความเสี่ยงในที่นี้หมายถึง เหตุการณ์ที่อาจทำให้คนทำงานได้รับบาดเจ็บ ทรัพย์สินเสียหาย หรือรุนแรงถึงขั้นทำให้ธุรกิจหยุดดำเนินกิจการไปเลย ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มหลักคือ

สาเหตุจากปัจจัยภายใน การบริหารความปลอดภัยบกพร่อง เครื่องจักรเสียหาย จัดเก็บสารเคมีไม่ได้มาตรฐานอาจเกิดไฟไหม้ มีคอขวดในกระบวนการถ้าเสียหายธุรกิจก็หยุด เป็นต้น

สาเหตุจากปัจจัยภายนอก น้ำท่วม ลมพายุ ฟ้าผ่า แผ่นดินไหว ภัยจากโรงงานข้างเคียง ไฟป่า และอื่น ๆ ว่ากันไปตามพื้นที่ของธุรกิจที่ตั้งอยู่ อ่านเพิ่มเติมได้จากบทความแนงทางการประเมินความเสี่ยงภัยเรื่อง ตำแหน่งที่ตั้ง | Business location

ความเสี่ยงไม่เคยเป็นศูนย์ คำถามต่อมาก็คือหากเกิดขึ้นแล้วจะลดความรุนแรงได้อย่างไร และนี่คือใจความหลักของข้อนี้ จึงเกี่ยวโยงกับเรื่องการจัดการเมื่อเกิดเหตุการณ์ผิดปกติขึ้น และระบบดับเพลิงที่ต้องเพียงพอเหมาะสมกับความเสี่ยง

ไฟไหม้ อพยพหนีไฟ น้ำท่วม แผ่นดินไหว ไฟดับ น้ำไม่พอใช้งาน สารเคมีรั่วไหล บอยเลอร์ระเบิด ก่อการร้าย เป็นต้น สังเกตมั้ยครับ ว่ามันคือแผนฉุกเฉินที่ธุรกิจทำกันอยู่แล้ว

แล้ววิศวกรความเสี่ยงภัยจะตรวจอะไร ในเมื่อลูกค้ามีแผนครบ?

สิ่งสำคัญคือประสิทธิภาพและการใช้งานได้จริงครับ ทำให้แผนมีอาจจะไม่ยาก หาข้อมูลเปรียบเทียบ ดัดแปลงนิดหน่อยก็อาจจะพอนำมาเป็นแนวทางได้ แต่การทำให้มีประสิทธิภาพและใช้งานได้จริง ต้องผ่านการทดสอบ ซ้อม ประเมิน และปรับปรุงให้เหมาะกับลักษณะธุรกิจรวมถึงสถานที่ตั้งด้วย นึกถึงโรงงานตั้งอยู่ที่โล่งกว้างกับที่คับแคบ การตอบสนองต่อเหตุการณ์ก็ต่างกันแล้วครับ คำถามเลยถูกตั้งบนสมมติฐานที่ว่า ซ้อมเมื่อไหร่ ผลเป็นยังไงบ้าง มีจุดปรับปรุงตรงไหนหรือไม่ ผู้บริหารมีความเห็นว่าอย่างไร และอีกหลากหลาย เพื่อค้นหาว่าแผนนั้นมีความพร้อมในการใช้งานได้จริง

ความคิดเห็นในลักษณะ “ไม่ใช่แค่มี แต่มีแล้วใช้งานได้จริงหรือไม่?” นี่แหละครับ คือมุมมองที่อาจจะถูกมองข้ามจากคนภายในองค์กรได้ เพราะการให้น้ำหนักความสำคัญอาจจะไม่เท่ากันได้ระหว่างธุรกิจที่เดินหน้าต่อไป กับการเตรียมพร้อมรับมือเหตุการณ์ไม่คาดฝัน

เมื่อหาทางลดโอกาสเกิด ลดความรุนแรงแล้ว ส่วนท้ายสุดคือธุรกิจจะดำเนินการต่อเนื่องไปได้ยังไงหลังจากเกิดเหตุการณ์รุนแรงที่แผนฉุกเฉินรับมือไม่ได้และถึงขั้นทำให้ธุรกิจหยุดชะงัก ซึ่งเหตุการณ์นั้นอาจจะค่อย ๆ เกิดหรือเกิดขึ้นในทันทีก็ได้ เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม แผ่นดินไหว ปัญหาห่วงโซ่อุปทาน เป็นต้น

สิ่งที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้คือ แผนความต่อเนื่องธุรกิจ หรือ Business Continuity Plan ซึ่งจะเป็นแผนที่ต้องเตรียมเพื่อรับมือกับเหตุการณ์รุนแรงนั้นอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อกู้คืนกิจกรรมและกลับมาดำเนินงานได้เป็นปกติ จุดนี้จึงต้องรู้ว่ากิจกรรมไหนสำคัญ และต้องการทรัพยากรอะไรบ้างเพื่อกู้คืนกิจกรรม เป็นการเตียมการล่วงหน้าและต้องซ้อมเพื่อเตรียมความพร้อมทั้งความคุ้นเคยของบุคลากรและทรัพยากรที่ต้องจัดการ นึกถึงภาพน้ำท่วมปี 2554 หลังจากน้ำท่วมก็เตรียม เรือ เครื่องปั่นไฟ แผ่นกั้นน้ำท่วม เสื้อชูชีพ แถมซ้อมกันทุกปีด้วย ตอนนี้ของยังอยู่ดีกันมั้ยครับ?

ในการสำรวจภัยก็จะถามในเชิงเตรียมความพร้อมแบบนี้แหละครับ การซ้อม บุคลากรและทรัพยากร และการปรับปรุงแผนอย่างต่อเนื่อง