เหตุไฟไหม้ ดีที่สุดป้องกันไม่ให้เกิด แต่ถ้าเกิดขึ้นแล้วจะทำยังไง ในเมื่อความเสี่ยงไม่เคยเป็นศูนย์ เพราฉะนั้นเราต้องเตรียมพร้อมอยู่เสมอ
จากข้อความข้างต้น เลยเป็นที่มาที่ไปของมาตรฐานระบบดับเพลิงต่างๆ แต่ละประเทศก็อ้างอิงแตกต่างกันไป เช่น NFPA, LPC, FM Global, หรืออย่างเมืองไทยของเราก็มี EIT หรือว่าวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ทั้งหมดนี้เพื่อจุดประสงค์เดียวกันครับ เตรียมพร้อมรับมือกับเหตุไฟไหม้ เพื่อให้เกิดความเสียหายน้อยที่สุด
เมื่อต้องการดับเพลิง ก็ต้องพูดถึงน้ำดับเพลิงก่อน ตามมาตรฐานการออกแบบต้องมีน้ำดับเพลิงเฉพาะและมีปริมาณเพียงพอใช้งานได้อย่างน้อย 30 นาที พอคิดจากเครื่องสูบน้ำดับเพลิงขึ้นต่ำที่ 750 GPM ก็จะได้ปริมาณน้ำดับเพลิงที่ต้องเตรียมอย่างน้อยประมาณ 85 ลบ.ม. อาจจะมากกว่านี้ถ้าพื้นที่มีความเสี่ยงสูงและต้องการใช้น้ำมากขึ้น เอาเป็นว่าตอนนี้เรามองแค่ขั้นต่ำก่อน
แล้วประเด็นที่ต้องสนใจคืออะไร? เหมือนจะไม่ซับซ้อน แต่ก็มีเรื่องราวซ่อนอยู่ครับ การออกแบบคงไม่ยาก สิ่งที่ยากคือทำให้มันเป็นจริงครับ
บริษัทพื้นที่จำกัด งบจำกัดอีกต่างหาก เลยกลายเป็นว่าน้ำใช้กับน้ำดับเพลิงอยู่ถังเดียวกัน แถมท่ออยู่ระดับเดียวกันอีก ตอนจบคือ มีน้ำดับเพลิงจริงๆ แค่นิดเดียว ไม่เข้าเงื่อนไขที่ต้องมีน้ำดับเพลิงโดยเฉพาะ แบบที่ไม่ใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้เลย
บางแห่งตอนแรกก็มีน้ำดับเพลิงโดยเฉพาะและเพียงพอ พอขยายโรงงานหรือลงเครื่องจักรเพิ่ม ความเสี่ยงเปลี่ยนซึ่งคำนวณแล้วต้องมีน้ำดับเพลิงเพิ่ม แต่ตอนจบดันไม่เพิ่มตามน่ะสิครับ ลงมือสร้างกันไปแล้ว แก้ไขก็ยากละ
โรงงานติดกับคลอง ต่อท่อตรงเพื่อดูดน้ำมาใช้งาน น้ำเยอะคงไม่น่าห่วงเท่าไหร่ ลุ้นแค่อย่าไปมีอะไรมาอุดปลายท่อดูดก็พอ แต่น้ำน้อยนี่สิครับ ทำยังไงดี นี่ยังต้องลุ้นว่าดูดน้ำขึ้นหรือเปล่านะครับ เพราะว่าการต่อจากแม่น้ำส่วนใหญ่ปลายท่อจะต่ำกว่าเครื่องสูบน้ำ ต้องมีน้ำล่อเพื่อให้ดูดน้ำขึ้นมาได้ แต่ส่วนใหญ่ปกติข้างในท่อจะแห้งซะด้วย
บ่อพร้อม น้ำดับเพลิงมีเพียงพอ แต่เป็นน้ำที่มาจากบ่อบำบัดน้ำเสีย ถ้าคุณภาพดีก็คงไม่ใช่ปัญหา แต่ตอนไปเจอนี่ท่อดูดน้ำผุ สนิมเกาะไปเรียบร้อย ลุ้นกันหนักหน่อยครับ
ที่เจอส่วนใหญ่จะเป็นตัวอย่างแรกครับ น้ำใช้กับน้ำดับเพลิงรวมกัน ซึ่งอาจเกิดจากโรงงานสร้างมานาน การปรับปรุงก็ทำได้ไม่สะดวกนัก ถ้าเจอแบบนี้ก็ทำใจนิดนึงครับ ก็ต้องแนะนำให้ปรับปรุง แต่จะหวังให้สำเร็จนี่คงลุ้นกันนิดนึง
ในโลกแห่งความจริง เงื่อนไขแต่ละบริษัทไม่เหมือนกัน การจะเอาทฤษฎีไปจับในทุกๆ เรื่อง ก็อาจจะไม่ได้ผลเต็มที่นัก คงต้องดูจุดประสงค์ที่แท้จริงก่อน แล้วค่อยๆ ปรับปรุงกันไปครับ มีทางออกเสมอ
สิ่งสำคัญที่สุดคือผู้ออกแบบที่ต้องออกแบบให้ได้ตามมาตรฐาน และต้องเสนอทางออกให้ได้บนเงื่อนไขหรือข้อจำกัดที่ลูกค้ามี ลูกค้าเองก็ต้องพยายามหาทางออกเช่นกัน เพื่อความปลอดภัยของทุกชีวิตครับ