เครื่องสูบน้ำดับเพลิง คือหัวใจของระบบดับเพลิง คอยเพิ่มแรงดันให้น้ำดับเพลิงวิ่งไปตามท่อเพื่อไปดับไฟในพื้นที่ต่างๆ เพื่อลดความเสียหาย เหมือนหัวใจที่คอยส่งเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย บทความนี้จะเน้นเรื่องประเด็นสำคัญมากกว่าจะพูดเรื่องการคำนวณซึ่งสามารถปรึกษาผู้รับเหมาที่ได้มาตรฐาน ประเด็นที่จะทำให้เราดูแลเจ้าเครื่องนี้ได้ดีขึ้นและใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะไม่ใช่แค่มี แต่มีแล้วต้องใช้งานได้เต็มประสิทธิภาพด้วย
ออกแบบตามลักษณะความเสี่ยงของพื้นที่
ถ้ามีพื้นที่ความเสี่ยงไม่สูงก็ pipe schedule ได้ hydraulic calculation ก็ยิ่งยอดเยี่ยม
แต่ถ้าความเสี่ยงสูงก็ hydraulic calculation อย่างเดียวเพราะจะมีความแม่นยำมากกว่า และจะได้ขนาดของเครื่องสูบน้ำดับเพลิงที่เหมาะสม
เพราะจะได้ไม่ต้องเพิ่มเครื่องสูบน้ำโดยไม่จำเป็น แถมอนาคตจะมีพื้นที่ให้เพิ่มหรือเปล่าก็ต้องลุ้นกันต่อไป
ภาพเครื่องสูบน้ำอยู่ห้องใต้ดินแคบๆ ห้องที่ต้องปีนบันไดลิงลงไป ห้องอยู่ในซอกหลืบที่เข้าถึงยากเหลือเกิน ห้องที่เต็มไปด้วยระบบท่อขวางทางเข้า และอื่นๆ ที่เข้าถึงยาก อันนี้ขอเน้นย้ำมากๆ
เพราะชีวิตจริง เข้าไปบำรุงรักษาว่ายากแล้ว ฉุกเฉินนี่ยากยิ่งกว่า เพราะต้องการความเร็วในการเข้าถึง แล้วตอนนี้ก็มีข้อกำหนดออกมาแล้วว่าต้องมีระยะห่างรอบๆ เพื่อให้คนเข้าไปดูแลได้ กลับไปดูพื้นที่กันนะครับ
เครื่องสูบน้ำดับเพลิงแบบไฟฟ้า ทดสอบทุกสัปดาห์ขั้นต่ำ 10 นาที
เครื่องสูบน้ำดับเพลิงแบบเครื่องยนต์ ทดสอบทุกสัปดาห์ขั้นต่ำ 30 นาที
จดบันทึกการตรวจสอบและทดสอบเทียบกับค่าออกแบบเพื่อดูแนวโน้มความผิดปกติ
การทดสอบประสิทธิภาพ (Performance test) ปีละ 1 ครั้ง เทียบกับกราฟมาตรฐานจากโรงงาน
สิ่งที่มักจะเจอเวลาออกสำรวจคือ
ทดสอบเครื่องยนต์ 30 นาที มันเปลืองน้ำมันน่ะครับ ขอเป็น 15 นาทีได้หรือเปล่า
โห (ต้องมีอุทานก่อนด้วย เจอกันประจำ) ทดสอบทุกสัปดาห์เลยเหรอครับ เป็นเดือนละครั้งแทนได้มั้ย คนไม่พอ
กราฟที่มันต่ำกว่ามาตาฐานเราทราบแล้ว แต่งบปรับปรุงต้องรอก่อนนะครับ
ใบบันทึกมีแต่เช็คถูกอย่างเดียว แล้วเราจะรู้ได้ไงครับว่ามีตรงไหนเริ่มผิดปกติ
กรณีศึกษาคือ ไปสำรวจโรงงานผลิตแอลกอฮอล์ ตอนสอบถามข้อมูลช่วงเช้าก็โอเคดูดีทุกอย่าง พอไปถึงหน้างานตอนบ่ายลองสตาร์ทเครื่องสูบน้ำดับเพลิงดู ผลปรากฏว่าใช้งานไม่ได้ทั้งสองเครื่อง
อยู่ที่การตัดสินใจของผู้ประกอบการล่ะครับว่าจะจัดการยังไง สิ่งที่อยากเน้นย้ำก็คือ การดับเพลิงต้องมีอย่างน้อย 30 นาที นั่นคือทำไมต้องทดสอบ 30 นาที ส่วนกราฟประสิทธิภาพเอง เหมือนสิ่งที่ต้องไปให้ถึงเพราะการออกแบบอ้างอิงกราฟนี้ ถ้ากราฟไม่ผ่าน
ก็หมายถึงประสิทธิภาพลดลงเช่นกัน บำรุงรักษาให้ดีที่สุดเถอะครับ ฉุกเฉินเครื่องจะได้ทำงานอย่างเต็มที่ เพราะเราไม่รู้ว่าจะเกิดเหตุเมื่อไหร่ จึงต้องพร้อมเสมอ
เรื่องงบประมาณบำรุงรักษาก็ขึ้นอยู่กับการวางแผนแล้วล่ะครับ เพราะไม่ว่าเครื่องจักรแบบไหน หากงบไม่พอ ก็ดูรักษาไม่ถึง แถมเพิ่มโอกาสเครื่องเสียด้วยครับ