ขณะที่กำลังเขียนบทความ ก็มีข่าวเรื่องของข้อมูลรั่วไหลพอดี โรงพยาบาลแห่งหนึ่งข้อมูลผู้เข้ารักษาพยาบาลรั่วไหล แต่ถึงจะไม่ใช่ข้อมูลการรักษา แค่เลขบัตรประชาชนก็เป็นเรื่องแล้วครับ อีกกรณีไล่ ๆ กันมาเลยคือข้อมูลประชานกรรั่วไหลกว่า 30 ล้านคน ประกาศขายกันอย่างท้าทายกฎหมาย มีชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประจำตัวประชาชน เพศ วันเกิด และอื่น ๆ  ดูจากจำนวนแล้วก็…ครึ่งประเทศเราแล้วครับ ไม่อยากคิดเลยวว่าเอาไปทำอะไรได้บ้าง

ความปลอดภัยระบบไอทีมอง 2 แบบครับ ปกป้องจากภายในและภายนอก

เริ่มที่ปกป้องจากภายในก่อน ก็คือการเข้าถึงข้อมูลของพนักงานในแต่ละระดับ ต้องออกแบบการเข้าถึงให้เหมาะสมกับการใช้งาน ระดับทั่วไปกับข้อมูลทั่วไปที่ไม่สำคัญหรือสำคัญน้อย ไล่เรียงขึ้นไปจนถึงระดับบริหารที่ทำงานกับข้อมูลที่สำคัญต้องจำกัดการข้าถึง เฉพาะผู้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นถึงจะเข้าถึงได้

ลำดับต่อมาคือการบันทึกการใช้งาน ระบบที่ดีจ้องเช็คได้ว่าใครเข้า-ออกระบบตอนไหน จากอุปกรณ์อะไร เพราะว่าหากเกิดความเสียหายขึ้น จุดนี้เป็นร่องรอยการใช้งานและหลักฐานที่สำคัญในการตรวจสอบความผิดพลาดที่เกิดขึ้น

สุดท้ายการควบคุมการไหลของข้อมูล ปัจจุบันมีการนำอุปกรณ์เคลื่อนที่ใช้ในงานมากมาย โทรศัพท์มือถือ แท็ปเล็ต คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล แถมยังทำงานได้ทั้งจากที่ทำงานและที่บ้านซึ่งเชื่อมต่อกับอินเตอร์เน็ตภายนอกองค์กร โอกาสหลุดรอดของข้อมูลก็มากขึ้น ต้องควบคุมให้ดี ซึ่งระบบหลังบ้านจริง ๆ ก็มีการตรวจสอบและอนุมัติได้หลายรูปแบบ เลือกใช้กันได้ตามความเหมาะสม

นอกเหนือจากการมองเรื่องความสัมพันธ์ของอุปกรณ์กับข้อมูลแล้ว ยังมีความสัมพันธ์อีกคู่หนึ่งคือคนกับข้อมูล ซึ่งอาจจะยากต่อการพิสูจน์สักหน่อย หากว่าไม่มีหลักฐานชัดเจน แต่กระนั้นก็มีการควบคุมแบบง่าย ๆ คือการทำสัญญารักษาความลับหรือกำหนดบทบาทหน้าที่ในการปกป้องข้อมูลขององค์กรลงไปในการทำงานเลย อย่างน้อยก็มีกระบวนการควบคุม แต่ประสิทธิภาพก็อีกเรื่อง เพราะเรื่องแบบนี้ขึ้นอยู่กับความซื่อสัตย์ ศีลธรรม จริยธรรม ของคนทำงานล้วน ๆ ครับ

มาถึงการปกป้องจากภายนอก หรือภัยไซเบอร์ที่เราใช้กัน เป็นการโจมตีจากแฮกเกอร์เพื่อต้องการเอาข้อมูลภายในของเราไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น เช่น เอาไปขาย หรือเรียกค่าไถ่จากเราเองนี่แหละครับ ถ้าเคยได้ยินก็จะเรียกว่า Ransom ware

เพื่อป้องกันการโจมตีจากภายนอก ก็ต้องสร้างกำแพงหรือระบบ Firewall ซึ่งสำคัญมากและต้องพัฒนาให้ทันกับไวรัสหรือมัลแวร์ด้วย ยิ่งเทคโนโลยีพัฒนาไปเร็วแค่ไหน ภัยเหล่านี้ก็พัฒนาได้เร็วเช่นกัน หากช้าเพียงนิดเดียว อาจหมายถึงความอยู่รอดของธุรกิจก็เป็นได้

ระบบความปลอดภัยที่ดีนอกจากป้องกันดีแล้วก็ต้องตรวจสอบได้รวดเร็ว ป้องกันและกำจัดมัลแวร์ได้อยู่หมัด จึงคุ้มค่าต่อการลงทุนครับ

ลักษณะการโจมตีทางไซเบอร์มีได้หลากหลายรูปแบบครับ อีเมล์ แบบสอบถาม ลิงค์ ข้อความทางโทรศัพท์มือถือ และอื่น ๆ อีกมากมาย ที่คาดไม่ถึง เรื่องจริงกับในหนังตอนนี้แทบจะเป็นภาพเดียวกันเลยครับ

ส่วนตัวผมว่าที่น่ากลัวที่สุดเกี่ยวกับเรื่องนี้คือ “ความโลภ” ของคนครับ สะท้อนออกมาในรูปแบบของการแอบเอาข้อมูลองค์กรไปหรือเอาไปให้คู่แข่ง กัดกร่อนจากภายในนี่แหละครับอันตรายที่สุด อีกรูปแบบคือการกดลิงค์ต่าง ๆ ที่ส่งเข้ามาบอกว่าคุณกำลังมีโชค มีลาภ มีโอกาสได้เงิน อะไรทำนองนี้ เมื่อความโลภครอบงำ กดลิงค์ไปก็เสร็จครับ เงินหมดบัญชีเฉย

ระมัดระวังกันให้มากครับ โลกหมุนให้อันตรายเหล่านี้อยู่รอบตัวเราแล้ว ไม่แน่ใจอย่ากดปุ่มใด ๆ จะปลอดภัยทั้งส่วนตัวและองค์กรครับ