ถ้าผมให้ท่านผู้อ่านลองสังเกตระบบดับเพลิงหรือระบบสัญญาณเตือนภัยในพื้นที่ทำงานของตัวเอง ทุกท่านอาจจะมองเห็นว่าก็ยังอยู่ดี ไม่มีสิ่งผิดปกติอะไร แต่เราจะมั่นใจได้ยังไงล่ะครับว่าเจ้าสิ่งที่เหมือนจะปกติดีอยู่นั้น มันยังใช้งานได้อย่างที่ควรจะเป็นหรือเปล่า? คำถามนี้อาจทำให้บทสนทนามีมุมมองที่น่าสนใจมากขึ้น
เราจะรู้ว่าระบบดับเพลิงที่ติดตั้งอยู่นั้นยังปกติดีอยู่ก็ต่อเมื่อมันทำงานได้หรือไม่ได้ แต่ก็คงไม่มีใครอยากให้ระบบเหล่านี้ทำงานใช่มั้ยครับ เพราะนั่นหมายถึงเกิดเหตุแล้ว ดังนั้นจึงต้องมีการตรวจสอบและทดสอบอยู่เป็นประจำ อาจจะรายเดือน รายไตรมาส หรือว่ารายปีก็แล้วแต่วางแผนกัน แล้วส่วนใหญ่เป็นหน้าที่ของฝ่ายซ่อมบำรุงเสียมากกว่า คนที่ทำงานในพื้นที่เลยไม่ทราบว่าเกิดอะไรขึ้นบ้างก็ตั้งหน้าตั้งตาทำงานกันต่อไป รู้อย่างเดียวว่าถ้าเสียงกริ่งดังก็ต้องวิ่ง!
สิ่งผิดปกติของระบบดับเพลิงที่ไม่มีใครทราบเหล่านี้แหละครับ ที่ต้องมีแผนการแจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ เพื่อวางแผนรับมือได้อย่างเหมาะสม ยกตัวอย่างเดียวก็น่าจะพอเห็นภาพ เช่น
เครื่องสูบน้ำดับเพลิงเสีย – ใช้เวลาซ่อม 3 เดือนเพราะต้องรออะไหล่
สิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างนี้คือไม่มีน้ำดับเพลิง! หากเกิดเหตุจะทำยังไง? สิ่งที่ต้องทำคือ
1.ประเมินพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ที่จะไม่มีน้ำดับเพลิง เช่น พื้นที่การผลิต โกดัง เป็นต้น
2.แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าของพื้นที่ ผู้จัดการโรงงาน ฝ่ายความปลอดภัย หรือแม้แต่บริษัทประกันภัย ซึ่งจะสามารถให้คำแนะนำที่เหมาะสมตามความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้เช่นกัน
3.ประเมินระยะเวลาซ่อมแซม พร้อมกำหนดการเสร็จที่ชัดเจน
4.หาแผนมารองรับ เช่น จำเป็นต้องขอรถดับเพลิงมมาประจำพื้นที่หรือไม่? ต้องงดงานที่เกี่ยวกับความร้อนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหรือเปล่า?
5.วาล์วสำคัญที่ห้ามเปิดหรือห้ามปิดต้องมีการล็อคหรือติดป้ายบ่งชี้ให้ชัดเจน พร้อมผู้รับผิดชอบ หากไม่ทำขนาดนี้ ก็ลองคิดดูครับว่าจะเกิดอะไรขึ้น
6.กำหนดบทบาทหน้าที่ให้ชัดเจน ใครทำอะไรบ้าง และสำคัญที่สุด จะปิดงานได้ยังไง ตอนไหน โดยใครที่จะอนุมัติสุดท้าย
เมื่องานแก้ไขเรียบร้อยดีแล้ว ก็ส่งเอกสารแจ้งผู้ที่เกี่ยวข้องอีกครั้งเพื่อปิดงาน
จุดสังเกตคือแผนนี้ก็คล้าย ๆ กับการซ่อมบำรุงรักษาเครื่องจักร หรืองานซ่อมแซมอื่นๆ และเพิ่มเรื่องการวิเคราะห์ผลกระทบ และหาแผนมาจัดการช่วงที่ทำการซ่อมแซม
ในบางครั้งจะพบว่าทุกคนทำหน้าที่ได้อย่างดีตามความเข้าใจและประสบการณ์ โดยไม่ได้เขียนออกมาเป็นแผนการตอบสนองที่ชัดเจน แต่เมื่อขึ้นอยู่กับบุคคล ก็อาจจะห่างหายกันไปตามกาลเวลาได้ครับ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเขียนออกมาเป็นแผนงานชัดเจนที่ทุกคนสามารถทำตามได้
แผนงานในลักษณะแบบนี้เป็นสิ่งที่สามารถจัดทำได้เลยครับ และมีประโยชน์มากด้วย โดยมีจุดประสงค์สำคัญคือปกป้องบุคลากรและทรัพย์สินของธุรกิจนั่นเองครับ